XUSHHOLXON XATTAK

XUSHHOLXON XATTAK, Xushholxon (1613.18.6 — Akora —1691) — afgʻon shoiri, mutafakkiri. Afgʻonlarning xattak qabilasi boshligʻi, Boburiylar saltanatiga qaram Akora viloyatining hokimi (1641-y. dan). U afgʻon qabilalarini birlashishga daʼvat etgan, xalqning milliy ozodlik harakatiga boshchilik qilgan, yurtdoshlarini oʻz mustaqil milliy davlatlarini tuzishga chaqirgan, taʼsirchan sheʼriyati bilan xalqni kurashga ruhlantirgan. Milliy afgʻon tili — pushtu (pashtu) da forstojik mumtoz adabiyoti anʼanalarini mujassamlashtiruvchi goʻzal sheʼriyat yaratgan. Asarlarida birodarlik, doʻstlik, ishqmuhabbat, mustaqillik, odobaxloqni kuylagan. Xushholxon Xattak yaratgan adabiy maktab afgʻon adabiyotining keyingi taraqqiyotiga kuchli taʼsir koʻrsatgan.

40 ming bayt sheʼrni oʻz ichiga olgan «Kulliyot» devoni Xushholxon Xattakning asosiy adabiy merosini tashkil etadi. Xushholxon Xattak bundan tashqari, tarix, geogr., tibbiyot, harbiy sanʼat, siyosat va b. sohalarga oid asarlar xam yaratgan. Masnaviy shaklida yozilgan «Fazlnoma» dostoni diniy masalalarga, «Faraxnoma» dostoni kilich va qalam munozarasiga bagʻishlangan. «Firoqnoma» toʻplami shoirning mahbuslik davrida yozgan masnaviy va gʻazallarini oʻz ichiga oladi. «Dastornoma» siyosat, mazhab, axloq, harbiy sanʼat singari turli mavzularni qamragan nasriy asardir. «Sihat ulbadan» — tibbiyot, «Boznoma» asari esa ov toʻgʻrisida hikoya qiladi.

X. X. «Hidoya» asarini arab tilidan, Anvar Suhayliyning «Ayori donish» ini fors tilidan pushtu tiliga tarjima qilgan. «Kulliyot»i Kobul, Peshovar, Dehli, Kalkutta va London kutubxonalarida saklanadi.

Ad.: Gʻaniyev A., Abayeva T., Afgʻon klassik shoiri Xushholxon Xagtak, T., 1967.


Lotin alifbosida maqola: XUSHHOLXON XATTAK haqida to'liq ma'lumot kategoriyasi: X harfi fikringiz bo'lsa izohda qoldiring va do'stlaringiz bilan ulashing biz bundan minatdor bo'lamiz bizni kuzatishni davom eting (u kim, bu nima, qanaqa ?, tushunchasi, degan savolarga javob topishingiz mumkin)



General Chernyayevning Toshkentga bosqini
HINDISTON
FRANSIYA
O‘rta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish
TARIX


Добавить комментарий